قوچان

مختصات: °۵۸٫۵شرقی °۳۷٫۱۲شمالی (نقشه)

قوچان
قوچان °۵۸٫۵۰۹۷شرقی °۳۷٫۱۰۶۹شمالی
اطلاعات کلی
کشور	ایران
استان	خراسان رضوی
شهرستان	قوچان
بخش	مرکزی
نام(های) دیگر	خَبوشان، آساک
مردم
جمعیت	۹۶٬۹۵۳ نفر[۱]
زبان‌ گفتاری	فارسی، کردی، ترکمنی
مذهب	اسلام
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا	۱۳۱۷ متر[۲]
اطلاعات شهری
پیش‌شماره تلفنی	۰۵۸۱

قوچان مرکز شهرستان قوچان در استان خراسان رضوی واقع است. بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران، جمعیت آن بالغ بر ۹۶٬۹۵۳ نفر بوده‌است ^[۳].

شهر مرکزی قوچان در ۱۰ کیلومتری قوچان قدیم (شهر عتیق) واقع شده و فاصله آن تا مشهد حدود ۱۳۰ کیلومتر و تا باجگیران (مرز ایران و ترکمنستان) ۸۴ کیلومتر است و تا مرز کشور ترکمنستان (عشق آباد) ۱۱۸ کیلومتر می‌باشد.

نام این شهر در گذشته خَبوشان بوده‌است. قوچان دارای گذشته‌ای طولانی می‌باشد و در فدیم آن را اساک نیز می‌خواندند.

پیشینه تاریخی [ویرایش]

آنچه از تاریخ کهن نمایان است منطقه فعلی قوچان است که توسط پارسیان حالت شهری یافته‌است. نام دو هزار سال قبل آن آساآک یا آرسکا بوده و در طی دورانهای تاریخی مقر تمدن خبوشان نامیده می‌شد که در حال حاضر از آن به نام قوچان قدیم یاد می‌شود.^[۴].

مردم قوچان از تبار آریایی هستند و بومیان آن به زبان فارسی سخن می‌گویند.^[۵] در طول تاریخ مهاجران کرد کرمانج و ترک‌زبان نیز به این منطقه وارد شده‌اند. مردم مرکز شهر قوچان و شهر عتیق (شهر کهنه) و روستاهای برسلان، سه گنبد و داغیان و گزل آباد، مایوان و استاد و … هم اکنون به زبان فارسی تکلم می‌کنند. زبان‌های کردی کرمانجی و ترکی نیز در مناطق دیگر رایج است.^[۵][۶]

از مردم کرد ایل‌های زعفرانلو، پیچرانلو و میلانلو در آن‌جا حضور دارند.

بر اساس اسناد تاریخی ۱۳۰۰، محبوبیت کلنل محمدتقی پسیان در بین اهالی خراسان و خیانت سردار معزز حاکم بجنورد که پیشتر قول همکاری به کلنل محمدتقی پسیان داده بود، کردهای قوچانی را به شورش واداشت. و سرنجام منجر به قتل کلنل گردید.

جغرافیا [ویرایش]

قوچان منطقه‌ای کوهستانی است. ارتفاع آن از سطح دریا ۱۳۱۷ متر است. دارای آب و هوای کوستانی با زمستانهای سرد می‌باشد. از بلندترین ارتفاعات ان کوه سر اخر واقع در روستای قره شاهوردی می‌باشد